2016 جىلعى 15 ناۋرىز , استانا قالاسى
مەملەكەتتiك مونوپوليا سۋبەكتiسi وندiرەتiن جانە وتكiزەتiن تاۋارلارعا, جۇمىستارعا, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرگە باعا بەلگiلەۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى
2015 جىلعى 29 قازانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كاسىپكەرلىك كودەكسىنىڭ 120-بابىنىڭ 1-تارماعىنا جانە «مەملەكەتتىك م ۇلىك تۋرالى» 2011 جىلعى 1 ناۋرىزداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 13-بابىنىڭ 4-5) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان مەملەكەتتiك مونوپوليا سۋبەكتiسi وندiرەتiن جانە وتكiزەتiن تاۋارلارعا, جۇمىستارعا, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرگە باعا بەلگiلەۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن.
2. «مەملەكەتتىك مونوپوليا سۋبەكتىسى وندىرەتىن جانە وتكىزەتىن تاۋارلارعا باعا بەلگىلەۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ 2014 جىلعى 29 جەلتوقسانداعى № 178 بۇيرىعىنىڭ (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 10150 تىركەلگەن, «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە 2015 جىلعى 26 اقپاندا جاريالانعان) كۇشى جويىلدى دەپ تانىلسىن.
3. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ جانە باسەكەلەستىكتى قورعاۋ كوميتەتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن:
1) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدى;
2) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونىڭ كوشىرمەسىن باسپا جانە ەلەكتروندىق تۇردە مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىنا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىنە رەسمي جاريالاۋعا, سونداي-اق تىركەلگەن بۇيرىقتى العان كۇننەن باستاپ بەس جۇمىس كۇن ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ ەتالوندىق باقىلاۋ بانكىنە ەنگىزۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق قۇقىقتىق اقپارات ورتالىعىنا جىبەرۋدى;
3) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالىندا ورنالاستىرۋدى;
4) وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن ون جۇمىس كۇنى ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ زاڭ دەپارتامەنتىنە وسى تارماقتىڭ 1), 2) جانە 3) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋى تۋرالى مالىمەتتەردى ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتسىن.
4. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن.
5. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ە.دوساەۆ
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ
2016 جىلعى 15 ناۋرىزداعى №134 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن
مەملەكەتتىك مونوپوليا سۋبەكتىسى وندىرەتىن جانە وتكىزەتىن تاۋارلارعا, جۇمىستارعا, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرگە باعا بەلگىلەۋ قاعيدالارى
1. جالپى ەرەجەلەر
1. وسى مەملەكەتتىك مونوپوليا سۋبەكتىسى وندىرەتىن جانە وتكىزەتىن تاۋارلارعا, جۇمىستارعا, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرگە باعا بەلگiلەۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارi – قاعيدالار) 2015 جىلعى 29 قازانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كاسىپكەرلىك كودەكسىنە (بۇدان ءارi – كودەكس) جانە «مەملەكەتتىك م ۇلىك تۋرالى» 2011 جىلعى 1 ناۋرىزداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنا سايكەس ازiرلەندi.
2. وسى قاعيدالاردى قولدانۋ ماقساتىندا مىناداي ۇعىمدار پايدالانىلادى:
1) باعا بەلگiلەۋ – مەملەكەتتىك مونوپوليا سۋبەكتىسى وندىرەتىن جانە وتكىزەتىن تاۋارلارعا, جۇمىستارعا, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرگە باعالاردى قالىپتاستىرۋ جانە قاراۋ پروتسەسi;
2) مەملەكەتتىك مونوپوليا سۋبەكتىسى (بۇدان ءارى – سۋبەكت) – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكiمەتi نە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكiمەتiنىڭ شەشىمى بويىنشا وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ, استانانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارى قۇرعان, «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىن جانە الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىن قوسپاعاندا, مەملەكەتتىك كاسىپورىن;
3) نەگiزدەلگەن باعا – سۋبەكتiنiڭ نەگiزدەلگەن شىعىندارىنىڭ جانە پايداسىنىڭ نەگiزiندە ايقىندالعان باعا;
4) قايتا قۇرىلعان سۋبەكت – ءبىر قارجى جىلى ىشىندە ناقتى شىعىندارى قالىپتاسپاعان, قۇرىلعان ساتىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ءبىر جىلدان كەم ۋاقىتتا تاۋارلاردى, جۇمىستاردى, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى وندىرەتىن جانە وتكىزەتىن مەملەكەتتىك مونوپوليا سۋبەكتىسى;
5) وزiندiك قۇن – سۋبەكت وندىرەتىن جانە وتكىزەتىن تاۋاردىڭ, جۇمىستىڭ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتىڭ باعاسىندا ۋاكiلەتتi ورگان ەسكەرەتiن شىعىندار جيىنتىعى;
وسى قاعيدالاردا پايدالانىلاتىن وزگە دە ۇعىمدار مەن تەرميندەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قولدانىستاعى زاڭناماسىنا سايكەس قولدانىلادى.
2. مەملەكەتتىك مونوپوليا سۋبەكتىسى وندىرەتىن جانە وتكىزەتىن تاۋارلارعا, جۇمىستارعا, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرگە باعا بەلگىلەۋ
3. تاۋارلارعا, جۇمىستارعا, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرگە باعا قالىپتاستىرۋ تاۋارلاردىڭ, جۇمىستاردىڭ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردiڭ ءاربiر ءتۇرi بويىنشا شىعىنداردى بولەك ەسەپكە الۋ نەگiزiندە جۇزەگە اسىرىلادى.
سۋبەكتiدە تاۋارلاردىڭ, جۇمىستاردىڭ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردiڭ تۇرلەرi بويىنشا شىعىنداردى بولەك ەسەپكە الۋ بولماعان جاعدايدا, سۋبەكتiنiڭ شىعىندارى سۋبەكتiنiڭ جالپى شىعىندارىنداعى كىرىستەردىڭ ۇلەس سالماعى (كولەمi, وندiرiستiك پەرسونالعا ەڭبەكاقى تولەۋگە ارنالعان شىعىندار) بويىنشا تاۋارلاردى, جۇمىستاردى, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردi وتكiزەتiن سۋبەكتiنiڭ بەلگiلi بiر قىزمەت تۇرiنە جاتاتىن شىعىنداردى ايقىنداۋدى كوزدەيتiن جاناما ادiستەردiڭ نەگiزiندە تاۋارلاردىڭ, جۇمىستاردىڭ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردiڭ تۇرلەرi بويىنشا بولiنەدi.
4. قايتا قۇرىلعان سۋبەكتىنىڭ وندىرەتىن جانە وتكىزەتىن تاۋارلارعا, جۇمىستارعا, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرگە باعالاردى قالىپتاستىرۋى قالىپتاساتىن ناقتى شىعىندار بويىنشا كۇنتىزبەلىك جىل وتكەن سوڭ باعا ساراپتاماسىنان قايتا وتكەن جاعدايدا جوسپارلاناتىن شىعىنداردىڭ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى.
5. سۋبەكتiنiڭ تاۋارلارىنا, جۇمىستارىنا, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرiنە نەگiزدەلگەن باعا قالىپتاستىرۋ كەزiندە وزىندىك قۇندا تاۋارلاردى, جۇمىستاردى, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردi وندiرۋگە (كورسەتۋگە) تiكەلەي جاتاتىن شىعىستار جانە نەگiزدەۋشi قۇجاتتارمەن (شارتتارمەن, شوت-فاكتۋرالارمەن, قارجىلىق قۇجاتتارمەن) راستالعان:
1) راستايتىن قۇجاتتاردا (شارتتار, شوت-فاكتۋرالار) كوزدەلگەن باعالارعا جانە ماتەريالدىق رەسۋرستاردىڭ ناقتى كولەمىنە سۇيەنە وتىرىپ, تاۋارلاردىڭ, جۇمىستاردىڭ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردiڭ بiرلiگiن شىعارۋعا ارنالعان شيكiزات, ماتەريالدار, وتىن, ەنەرگيا, ماتەريالدىق رەسۋرستار شىعىسىنىڭ قولدانىلاتىن نورمالارىنا جانە (نەمەسە) ماتەريالدىق رەسۋرستاردىڭ جىلدىق نورمالارىنا سۇيەنە وتىرىپ, ايقىندالاتىن ماتەريالدىق شىعىستار;
2) ولاردى جۇرگiزۋ قاجەتتىگiن قۇجاتتامالىق تەحنيكالىق راستاۋ جانە جيىنتىق سمەتالىق ەسەپتەمەلەر, وبەكتiلiك, جەرگiلiكتi جانە رەسۋرستىق سمەتالار ء(اربiر وبەكت بويىنشا جەكە) بولعان جاعدايدا, سۋبەكتiنiڭ نەگiزگi قۇرالدار قۇنىنىڭ وسۋiنە اكەلمەيتiن اعىمداعى جانە كۇردەلi جوندەۋگە جانە باسقا دا جوندەۋ-قالپىنا كەلتiرۋ جۇمىستارىنا جiبەرەتiن قاراجاتى;
3) شىعىستارعا باعىتتالعان, باعانىڭ شىعىن ءبولiگiندە ەسكەرiلمەگەن سۋبسيديالاردى قوسپاعاندا, باعانىڭ شىعىن بولiگiن ازايتۋدا ەسكەرiلەتiن سۋبەكتiگە مەملەكەتتiك بيۋدجەت قاراجاتىنان بولiنەتiن سۋبسيديالار;
4) ەڭبەك جاعدايلارى ءۇشiن ەڭبەك زاڭناماسىنا سايكەس قوسىمشا اقىلار مەن ۇستەمەاقىلار تولەۋدi قوسا العاندا, پەرسونالعا ەڭبەكاقى تولەۋگە جۇمسالاتىن شىعىستار باعالاردى قالىپتاستىرۋ كەزiندە ەسكەرiلەدi, بۇل رەتتە ەڭبەكاقى تولەۋگە جۇمسالاتىن شىعىستاردى ايقىنداۋ كەزiندە پەرسونالدىڭ (اكiمشiلiك-باسقارۋ جانە وندiرiستiك) ناقتى سانى جانە ينفلياتسيا دەڭگەيiنiڭ بولجامدى وزگەرiسiن ەسكەرە وتىرىپ, قولدانىستاعى باعالارمەن قابىلدانعان ورتاشا ايلىق جالاقى ەسەپكە الىنادى;
5) سۋبەكتiنiڭ ەسەپكە الۋ ساياساتىندا كوزدەلگەن ءادiستi پايدالانا وتىرىپ ايقىندالاتىن جانە نەگiزگi قۇرالدار قۇنىنىڭ ۇلعايۋىنا الىپ كەلەتiن كۇردەلi جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگiزۋگە جىبەرىلەتىن, ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالاردى (جوبالاردى) iسكە اسىرۋعا ارنالعان امورتيزاتسيالىق اۋدارىمدارعا;
6) ولاردى تارتۋ قاجەتتiگiن قۇجاتتامالىق راستاۋ, الەۋەتتi ءونiم بەرۋشiلەردi, قىزمەتتەردi قارجىلاندىرۋ جانە قارىز رەسۋرستارىن قايتارۋ شارتتارى بولعان جاعدايدا ينۆەستيتسيالىق جوبانى iسكە اسىرۋعا نەمەسە تاۋارلار, جۇمىستار, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر وندiرiسiندە قولدانىلعان نەگiزگi قۇرالداردى ساتىپ الۋعا (ينۆەستيتسيالىق باعدارلاما (جوبا) بولماعان جاعدايدا) قارىز قاراجاتى ءۇشiن سىياقى تولەۋگە ارنالعان شىعىستار;
7) اۋديتورلىق, كونسالتينگتiك, ماركەتينگتiك قىزمەتتەرگە;
8) قورشاعان ورتاعا ەميسسيا ءۇشiن اقى تولەۋگە;
9) كەزەڭ شىعىستارىندا ەسكەرiلەتiن مiندەتتi ساقتاندىرۋ تۇرلەرiنە, سالىقتارعا, الىمدارعا جانە بيۋدجەتكە تولەنەتiن باسقا دا مiندەتتi تولەمدەرگە ارنالعان شىعىستار ەسكەرىلەدى.
6. Cۋبەكتiنiڭ باعالارىن قالىپتاستىرۋ كەزiندە وزiندiك قۇندا تاۋارلاردى, جۇمىستاردى, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردi وندiرۋگە (كورسەتۋگە) تiكەلەي جاتپايتىن, سونداي-اق نەگiزدەۋشi ماتەريالدارمەن (شارتتار, شوت-فاكتۋرالار, قارجىلىق قۇجاتتار) راستالماعان شىعىستار, ونىڭ iشiندە:
1) تاۋارلاردى, جۇمىستاردى, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردi ءوندiرۋ (كورسەتۋ) كەزiندە پايدالانىلمايتىن نەگiزگi قۇرالداردىڭ امورتيزاتسيالىق اۋدارىمدارى;
2) لاستاۋشى زاتتاردىڭ نورماتيۆتەن تىس شىعارىندىلارى (تاستاندىلارى) ءۇشiن تولەمدەر;
3) ءۇمiتسiز بورىشتار;
4) شارۋاشىلىق شارتتاردىڭ تالاپتارىن بۇزعانى ءۇشiن ايىپپۇلدار, ءوسiمپۇلدار, تۇراقسىزدىق ايىبى جانە سانكتسيالاردىڭ باسقا دا تۇرلەرi, سوت شىعىندارى;
5) كىرىستى جاسىرعانى (كەمiتكەنi) ءۇشiن ايىپپۇلدار مەن ءوسiمپۇلدار;
6) ۇرلىقتان كەلگەن زالالدار;
7) قىزمەت كورسەتۋشi شارۋاشىلىقتار مەن ۋچاسكەلەر وندiرiسiنە تارتىلماعان اكتيۆتەردi ۇستاۋعا ارنالعان;
8) كاسiپتiك-تەحنيكالىق ۋچيليششەلەردi قوسپاعاندا, دەنساۋلىق ساقتاۋ, مەكتەپكە دەيiنگi بالالار ۇيىمدارى, وقۋ ورىندارى وبەكتiلەرiن ۇستاۋعا ارنالعان;
9) ساۋىقتىرۋ لاگەرلەرiن, مادەنيەت جانە سپورت وبەكتiلەرiن, تۇرعىن ءۇي قورىن ۇستاۋعا ارنالعان;
10) پايىزسىز نەسيەلەردى قوسا العاندا, ۇيىم جۇمىسكەرلەرiنiڭ تۇرعىن ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتۋعا, باۋ-باقشا ۇيلەرiن ساتىپ الۋعا جانە ءۇي شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋعا العان نەسيەلەرiن وتەۋگە ارنالعان;
11) مادەني-اعارتۋ, ساۋىقتىرۋ جانە سپورتتىق iس-شارالاردى وتكiزۋگە ارنالعان;
12) باۋ-باقشا سەرiكتەستiكتەرiن اباتتاندىرۋعا (جولدار سالۋ, ەنەرگيامەن جانە سۋمەن جابدىقتاۋ, جالپى سيپاتتاعى باسقا دا شىعىستاردى جۇزەگە اسىرۋ) ارنالعان;
13) دەمەۋشiلiك كومەك كورسەتۋگە ارنالعان;
14) اقاۋدان بولعان شىعىندارعا ارنالعان;
15) ءوندiرiستi ۆاحتالىق ۇيىمداستىرۋدى قوسپاعاندا, سۋبەكتiلەردiڭ پەرسونالى ءۇشiن پاتەرلەردi, تۇرعىن عيماراتتاردى جانە قۇرىلىستاردى, جاتاقحانالار مەن قوناق ۇيلەردەگi ورىنداردى ساتىپ الۋعا, جالداۋعا جانە ۇستاۋعا ارنالعان;
16) مەرەيتويلار كۇنiنە نەمەسە جۇمىسكەرلەرگە ىنتالاندىرۋ تۇرiندە بەرiلەتiن سىيلىقتاردى ساتىپ الۋعا ارنالعان;
17) نورماتيۆتەن تىس تەحنيكالىق جانە كوممەرتسيالىق شىعىندارعا, تاۋار-ماتەريالدىق قۇندىلىقتاردىڭ, قويماداعى قورلاردىڭ بۇزىلۋىنا جانە جەتiسپەۋشiلiگiنە, باسقا وندiرiلمەيتiن شىعىستارعا;
18) جۇمىس قورىتىندىلارى بويىنشا سىيلىقاقى بەرۋگە جانە ىنتالاندىرۋدىڭ باسقا دا نىساندارىنا ارنالعان;
19) وندiرiستiك قاجەتتiلiككە بايلانىستى iس-شارالاردى قوسپاعاندا, وقىتاتىن كۋرستاردى, سەمينارلاردى, ترەنينگتەردi, لەكتسيالاردى, كورمەلەردi, پiكiرتالاستاردى, عىلىم مەن ونەر قايراتكەرلەرiمەن كەزدەسۋلەردi, عىلىمي-تەحنيكالىق كونفەرەنتسيالاردى وتكiزۋگە جانە ۇيىمداستىرۋعا ارنالعان;
20) قوعامدىق ۇيىمدار مەن قاۋىمداستىقتارعا مۇشەلiك جارنالارعا ارنالعان;
21) بiلiم بەرۋ ۇيىمدارىندا وقيتىن جۇمىسكەرلەردiڭ وقۋ دەمالىستارىنا اقى تولەۋگە ارنالعان;
22) كاسiبي اۋرۋلاردى وڭالتىپ ەمدەۋگە بايلانىستى شىعىنداردان باسقا, سۋبەكتiنiڭ قاراجاتى ەسەبiنەن جۇمىسكەرلەردiڭ جانە ولاردىڭ بالالارىنىڭ ەمدەلۋiنە, دەمالۋىنا, ەكسكۋرسيالارىنا ارنالعان جولدامالارعا اقى تولەۋگە ارنالعان;
23) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگiلەنگەن مiندەتتi ساقتاندىرۋ تولەمدەرiن قوسپاعاندا, ساقتاندىرۋ تولەمدەرi (سۋبەكت ءوز جۇمىسكەرلەرiنiڭ پايداسىنا جاساعان جەكە جانە مۇلiكتi ساقتاندىرۋ شارتتارى بويىنشا سۋبەكت تولەپ وتىراتىن جارنالار);
24) جۇمىسكەرلەرگە قوسىمشا بەرiلگەن دەمالىستارعا (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا كوزدەلگەننەن تىس), ونىڭ iشiندە بالا تاربيەلەپ وتىرعان ايەلدەرگە اقى تولەۋگە, جۇمىسكەردiڭ وتباسى مۇشەلەرiنە دەمالىستى پايدالاناتىن جەرگە بارۋ جانە قايتۋ جولىنا اقى تولەۋگە ارنالعان شىعىستار;
25) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا كوزدەلگەننەن باسقا, سۋبەكتiنiڭ جۇمىسكەرلەرiنە جەڭiلدiكتەر;
26) مەكتەپكە دەيiنگi مەكەمەلەردەگi, ساناتوريلەردەگi جانە ساۋىقتىرۋ لاگەرلەرiندەگi بالالاردىڭ تاماقتانۋ قۇنىن وتەۋگە جۇمسالاتىن شىعىستار;
27) ۇجىمدىق شارتتا ايقىندالعان ماقساتتار ءۇشىن كاسiپتiك وداقتارعا اۋدارىمدار ەسكەرiلمەيدi.
7. نەگiزدەلگەن باعاعا ەنگiزiلەتiن پايدانىڭ دەڭگەيiن ايقىنداۋ كەزiندە سۋبەكتiلەردiڭ تيiمدi جۇمىس iستەۋiن جانە دامۋىن قامتاماسىز ەتەتiن قاراجات ەسكەرiلەدi.
8. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كاسىپكەرلىك كودەكسىنىڭ 88-بابىنىڭ 26) تارماقشاسىنا سايكەس مونوپولياعا قارسى ورگان وسى قاعيدالارعا سايكەس سۋبەكت وندىرەتىن جانە وتكىزەتىن تاۋارلاردىڭ, جۇمىستاردىڭ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ باعاسىنا ساراپتاما جۇرگiزەدi.
باعالارعا ساراپتاما جۇرگiزۋ ءۇشiن سۋبەكتiلەر مىنالاردى:
1) تاۋارلارعا, جۇمىستارعا, كورسەتىلگەن قىزمەتتەرگە مەملەكەتتiك مونوپوليا ەنگiزiلگەن كۇننەن باستاپ كۇنتiزبەلiك وتىز كۇننەن كەشiكتiرمەي, باعا دەڭگەيiن راستايتىن نەگiزدەمەلiك ماتەريالداردى قوسا بەرە وتىرىپ, بوساتۋ باعالارى تۋرالى جازباشا نىسانداعى اقپاراتتى;
2) تاۋارلار, جۇمىستار, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر باعالارىنىڭ الداعى ۋاقىتتا وزگەرەتىنى (وسەتiنi جانە (نەمەسە) تومەندەيتىنى) جانە وزگەرۋ ء(وسۋ جانە (نەمەسە) تومەندەۋ) سەبەپتەرىن راستايتىن, نەگiزدەيتىن ماتەريالداردى قوسا بەرە وتىرىپ, ولاردىڭ وزگەرۋىنىڭ ء(وسۋدىڭ جانە (نەمەسە) تومەندەۋدىڭ) سەبەپتەرi تۋرالى جازباشا نىسانداعى حابارلامانى كەمiندە كۇنتiزبەلiك وتىز كۇن بۇرىن بەرەدi.
باعالاردىڭ الداعى ۋاقىتتا وزگەرۋى ء(وسۋى جانە (نەمەسە) تومەندەۋى) تۋرالى حابارلاماعا مىنالار قوسا بەرiلەدi:
1) وزگەرۋ ء(وسۋ جانە (نەمەسە) تومەندەۋ) سەبەپتەرiن راستايتىن قۇجاتتار (شيكiزات, ماتەريالدار, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر قۇنىنىڭ وزگەرۋىن ء(وسۋىن جانە (نەمەسە) تومەندەۋىن) راستايتىن تيiستi شارتتاردىڭ كوشiرمەلەرi);
2) قىزمەتتiڭ ءاربiر ءتۇرi بويىنشا باعالار جوباسى;
3) بۋحگالتەرلiك بالانس;
4) پايدالار مەن زالالدار تۋرالى ەسەپ;
5) ەڭبەك جانە جالاقى جونiندەگi ەسەپ;
6) وندiرiستiك-قارجى قىزمەتi تۋرالى ەسەپ;
7) نەگiزگi قۇرالدار مەن ماتەريالدىق ەمەس اكتيۆتەردiڭ بولۋى جانە ولاردىڭ قوزعالىسى;
8) تۇتاستاي كاسiپورىن جانە قىزمەتتىڭ ءاربiر ءتۇرi بويىنشا جەكە شىعىندار باپتارى بويىنشا تاراتىپ جازا وتىرىپ, باعالاردىڭ جوباسىن ەسەپتەۋ ءۇشiن قولدانىلاتىن كىرىستەر مەن شىعىستار تۋرالى جيىنتىقتى دەرەكتەر;
9) ەڭبەكاقى تولەۋدiڭ قولدانىلىپ وتىرعان جۇيەسi تۋرالى مالiمەتتەر;
10) شيكiزات جانە ماتەريالدار شىعىسىنىڭ قولدانىلىپ وتىرعان نورمالارى, جۇمىسكەرلەردiڭ نورماتيۆتiك سانى تۋرالى مالىمەتتەر;
11) بار بولعان جاعدايدا, ەسەپكە الۋ ساياساتى;
12) بار بولعان جاعدايدا, ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالار (جوبالار);
13) اعىمداعى جانە كۇردەلi جوندەۋگە جانە نەگiزگi قۇرالدار قۇنىنىڭ وسۋiنە الىپ كەلمەيتiن باسقا دا جوندەۋ-قالپىنا كەلتiرۋ جۇمىستارىنا باعىتتالعان شىعىنداردىڭ جىلدىق سمەتاسى;
14) نەگiزگi قۇرالدار قۇنىنىڭ ۇلعايۋىنا الىپ كەلەتiن كۇردەلi جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگiزۋگە باعىتتالعان شىعىنداردىڭ جىلدىق سمەتاسى;
15) نەگiزگi قۇرالداردى پايدالانۋ مەرزiمiن كورسەتە وتىرىپ, امورتيزاتسيالىق اۋدارىمداردىڭ ەسەپتەمەلەرى;
16) وتكiزۋدiڭ جوسپارلانعان كولەمiن راستايتىن قۇجاتتار – نيەت ءبىلدىرۋ حاتتامالارى, شارتتار, ءوندiرۋ (جەتكiزۋ) كولەمدەرiنiڭ ەسەپتەمەلەرi, جوبالىق قۋاتى جانە ونى iس جۇزiندە پايدالانۋ تۋرالى دەرەكتەر, سونداي-اق ءوندiرiس (جەتكiزۋ) كولەمi تومەندەگەن جاعدايدا سۋبەكتiلەر نەگiزدەمە ۇسىنادى;
17) دەبيتورلىق جانە كرەديتورلىق بەرەشەكتiڭ تاراتىلىپ جازىلۋى.
بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءادىلەت مينيسترلىگىندە 2016 جىلعى 13 ساۋىردە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №13588 بولىپ ەنگىزىلدى.